Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
-Ayaw lumabas ng baby. -Ano?
-Gusto lang niya sa loob. -Bakit?
Magulo raw kasi sa mundo.
May allergy ka ba, Lucia?
-Wala, pero… -Please, 'wag kang gumalaw.
-Okay. -Pakibuka ang hita.
Huminga ka lang.
-Kalma. -Oo.
Kaya mo 'yan, baby.
Hayan na. Tapos na.
-Nakaya mo. -Ang galing.
Ayos na.
Tapos na.
-Ano'ng nangyari? -Gusto niya raw manatili sa loob.
-Sino? -Si Mateo. Ayaw niyang lumabas.
May gunting diyan.
Paano na ngayon?
Hindi ko alam.
Paano siya kakain?
Baka ako ang kainin niya.
At saka ikaw.
BARDO, FALSE CHRONICLE OF A HANDFUL OF TRUTHS
Welcome sa Metro Expo Line.
Ang huling destinasyon ng tren
ay sa istasyon sa bayan ng Santa Monica.
Ang susunod na babaan ay sa Expo Park/istasyon ng USC.
Normal ba 'yon?
'Yong tunog. Normal ba 'yon?
Ang pinaniniwalaang haka-haka ay nagkatotoo.
Matapos ang tensyon sa pagitan ng Mexico at US, si Carlos Soler…
Buwisit.
…presidente ng United Mexican States,
ay bumisita sa White House para makipagkita sa secretary ni Halbrook.
Kakaunti ang alam na detalye, pero siniguro ng source natin
na aaprubahan ng gobyerno ng US ang plano ng Amazon
na bilhin ang Mexican State ng Baja California.
Tama ang narinig n'yo.
Ang Amazon, na American multinational,
ay interesado sa Mexican state ng Baja California
at suportado ng gobyerno ng US.
Ito lang ang sinabi ni President Halbrook at Soler sa press conference kanina.
Tao ang gumawa ng mga hangganan.
Dapat naayon ito sa pangangailangan ng tao.
Sa paglipat ng hangganan, ang mahihinang lugar
ay magiging maunlad.
Gusto namin ni Presidente Soler na ang mahalagang transaksyong 'to
ay maging pagpupugay sa dalawang bansa.
Dapat ipagdiwang natin ang pagbubuklod ng ekonomiya
sa malawakang saklaw.
Negosasyon, hindi pagsalakay.
Mamamayan ng Mexico ang makikinabang dito…
Hinihintay ka na niya.
Ambassador Jones.
Mr. Gama.
Nilipat ka ba nila sa palasyo?
Hindi, may event lang dito ngayong gabi,
naimbitihan ako ng gobyerno ng Mexico na mag-speech.
Magpapraktis sila ngayong hapon.
Sorry, ang layo ng ibinyahe mo.
Hindi, okay lang.
Akala ko in-appoint kang emperor ng Mexico ni Presidente Halbrook.
Hindi pa.
Ano'ng mayroon sa labas?
Ah, alam mo naman, mayro'n kaming
selebrasyon ng ika-175 anibersaryo ng pagtatapos ng Mexican-American War.
"Selebrasyon"?
Bilang pag-alala.
Uy, hindi 'yon giyera. Pagsalakay 'yon.
Nagtutukan ng baril ang mga binata ng magkabilang panig.
Ang daming namatay.
Namatayan kayo ng ilang libo.
Higit pa, at kalahati ng bansa namin.
Pero hindi naman kayo natalo.
Totoo 'yan dahil basta lang sinakop ang lugar.
-Binayaran namin 'yon. -Oo.
Oo, 15 milyong piso.
'Wag nang pag-usapan ang nakaraan. Gusto mo ng tsaa?
Ayaw ko, salamat.
Sinubukan kong mainterbyu si Presidente Halbrook.
Nangako pa ako sa chief of staff niya
na ila-landscape ko nang libre ang White House.
Ikaw talaga!
Sa tingin ko matutulungan na kita.
Talaga?
Ano'ng masasabi mo sa eksklusibong interbyu,
kayo ng Presidente sa Oval Office?
-Seryoso ka ba? -Seryoso ako.
Pero may kailangan kang dapat gawin.
Oo, alam ko 'yon.
Alam ng Presidente na mahalaga ka sa Latin America.
Ilang buwan nang tinatrabaho ang bagong deal.
-Kaya gusto ko siyang makausap. -Makinig ka.
Dapat makasundo ng administrasyong 'to
ang mga Latino at lalo na ang Mexico.
At sa pagkapanalo mo ng Gawad ng Katapatan,
makakausad ka na sa seryosong pamamahayag.
Alam mong 'di ko babaguhin ang speech ko.
-'Di mo pa isinusulat, ah. -Oo nga.
Kaya wala kang babaguhin.
Baka may maisip kang bagong ideya sa interbyung ito.
Basta, pag-isipan mo.
Ok lang ba?
Heto na.
Ihahatid na kita.
Kumusta ang pamilya mo?
Mabuti, salamat. Mabuti silang lahat.
Uy, dapat ipasyal mo ako rito.
Pumupunta ako rito no'ng bata pa ako.
Nag-aral ka ba rito?
Hindi, dinala kami rito para aralin ang Niños Héroes.
Alam mo kung ano 'yon?
Oo.
Hindi. 'Di ko alam.
No'ng patapos na ang Mexican-American War,
isang grupo ng estudyante, mga kadete,
ang napaligiran ng sundalong Amerikano rito sa palasyo.
Ang totoo ay pinatay lang sila.
Pero sa pagdaan ng panahon, nagkaro'n ng haka-haka dahil sa nangyari.
Anong haka-haka?
Sige!
Kilos!
-Sige! -Sige!
Mga bata pa sila.
Oo.
Kaya ang tawag namin sa kanila ay Boy Heroes.
Mga dakilang kababayan!
Bago makuha ng kaaway,
dadalhin ko ang watawat ng bansa!
Nawa'y mangibabaw sa Mexico ang haka-haka
at bigyan tayo ng masisilungan habambuhay!
Grabe.
Naisulat mo na ang speech mo?
'Pag Mexican,
kayang gawing tagumpay ang pagkatalo.
Sir Silverio?
-Masakit ang ulo mo? -Medyo.
Nahihirapan ako dahil sa taas ng lugar at polusyon
tuwing bumabalik ako rito sa Mexico.
Ganyan din ang papa ko 'pag bumabalik siya rito.
Sabi niya, hindi bansa ang Mexico kundi lintik na state of mind.
Ayos 'yon. Kumusta ang papa mo?
Mabuti. Nasa Oaxaca siya. Nahihirapan sa emphysema niya.
Kawawa naman. Ikumusta mo ako.
Okay. Gusto mo bang dumaan sa botika?
Hindi na. Salamat, Antonio.
Narinig ko sa radyo na lalabas ka sa TV show ni Luis Valdivia.
Oo, ayaw ko, pero alam mo naman si Lucia.
Pinipilit niya akong pumunta.
Pero… 'Di mo ba nakita ang sinabi ni Luis tungkol sa huli mong dokumentaryo?
Hindi. Ano'ng sinabi niya?
Hindi maganda, sir.
Mas malala ka raw kay Malinche.
Dahil 'di mo nirespeto ang pamamahayag.
Dokumentaryo at kathang-isip 'yon, Antonio.
Kung 'di marunong makipagsabayan, 'di seseryosohin.
'Di ko napanood ang dokumentaryo mo, sir.
Pero no'ng napanood ko siya, nabwisit ako.
Patapos na ang meeting ni Luis,
pupuntahan ka niya sa make up, okay?
Congratulations, sir.
Welcome back.
Salamat!
Uy, kailan ka huling nandito?
Siguro mahigit 30 taon na.
Tatlumpu? Edad ko 'yan.
Welcome ulit. Tayo na.
Welcome.
Uy, pwedeng pakibuksan?
Balik tayo sa Bocaguanga.
May nagbabagang balitang 'di kapani-paniwala.
Wala kahit isang tumulong sa kanya.
Siya ang huling pasahero ng tren.
Lokong mga Kano.
Nakita siya ng tagalinis.
Ang kababayan natin, si Ms. Refugio Dominguez.
Hello, Refugio.
-Hi. -Sinikap naming makapanayam siya ngayon.
Masaya kaming makausap siya.
Salamat sa 'yo. Ikwento mo ang nangyari.
Naglilinis ako ng tren gaya ng lagi kong ginagawa, at nakita kong may tao.
Akala ko lasing, dahil madalas 'yon dito.
Tapos nakita ko ang isda sa sahig.
Patay na lahat.
Sige!
Sige! Tuloy! Focus!
Huwag!
-seven, eight… -'Di ka pwede riyan!
Teka!
Silverio, teka. Sorry!
Silverio, sandali.
Tigil!
Hindi kayo nagsasabay!
-Tania, ang sabi ko sa kanan! -Bwisit ka! Ano'ng alam mo?
Tania, lagi kang ganyan!
Pumuwesto na ang lahat.
Priscilla, handa na. Five, six, seven, eight.
Dito.
Dito na tayo. Iiwanan na kita rito.
-Salamat. -Walang problema.
Namamalik-mata ba ako?
Hello, Marta.
Silverio Gama.
Akala ko nasa minahan ka sa Afghanistan at pinasabog na.
Nandito pa rin ako. Buhay pa. Sa ngayon.
-Gaano na katagal? -Matagal na.
Ilang siglo.
-Sorry, masyado akong… -Busy. Alam ko.
Pero sana binisita mo ako kahit sandali lang.
Maupo ka.
-Isusuot mo 'to? -Hubarin ko ba?
Oo, sige?
Sinikap ni Luis na maging masaya para sa 'yo.
Pinadalahan niya ako ng anim na prosecco.
Paraan 'yon ng pagbati niya sa 'yo.
'Di niya makalimutan no'ng iniwan mo siya.
Hindi ko iniwan si Luis.
Umalis ako nang isang taon, na naging 20 taon.
Umiwas ako sa mga censor, tingnan mo kung nasaan na kami.
Pinaghirapan kong makilala bilang mamamahayag,
tapos bilang filmmaker.
Para sa nanay ko, ito pa rin ang pinakamasamang desisyon sa buhay ko.
Pwede rin namang umalis si Luis.
Walang pumigil sa kaniya.
Uy, pinuna niya minsan ang kainutilan ng Presidente ng Mexico
at ng mga kaalyado niya, at…
Inangasan siya ng head ng istasyon,
tinawagan siya habang nakaere,
at halos kuwelyuhan siya habang nasa stage.
Milagrong may programa pa rin siya ngayon.
Walang bayani sa channel na 'to.
Lahat kami ganyan ang problema.
Takot kaming mawala ang kaunting mayro'n kami.
Tania?
Ano?
Ikaw si Tania Kristel?
-Ano'ng tinitingin-tingin mo? -Sorry.
Kilala ba kita?
Hindi, pero kilala kita. Lagi kitang napapanood sa TV.
Ano'ng iniisip mo?
Don Silverio Gama!
-Luis, pare. -Saan ka galing, p're?
Uy.
Welcome back.
Payakap nga, p're. Hayaan mo siya, Marta.
Tatapusin ko muna 'to.
'Di na maaayos ang mukhang 'yan.
Limang minuto.
-'Wag malikot. -Ano'ng ginagawa mo?
-Ayos 'to. Sasabog ang twitter ko. -Tama na!
'Wag kang makulit, p're.
Tingnan mo siya.
Galit pa rin siyang iniwan ko siya sa ere, 'di ba?
Galit na galit!
Nangunguna rito sa Mexico ang talk show ko, Tay.
Oo, panay Youtuber ang iniiterbyu mo.
Balita din 'yon, 'di ba?
Handa na.
Payakap, p're.
-Na-miss kita. Dito tayo nag-umpisa. -Tama.
-Ilang araw ka rito? -Ilang araw lang.
May speech ka na para sa seremonya?
Hindi pa.
Naisip ko nga.
Gusto ko 'yong huling dokumentaryo mong False Chronicle of a Handful of Truths.
-Kakaiba. -Nagustuhan mo?
Sobra.
Pero sobra naman 'yong nagyosi kayo ni Hernán Cortés.
Paano mo nalaman ang iniisip nina Cortes o ni Juan Escutia?
Naubusan ka na ba ng buhay na taong maiinterbyu, o ano?
-Gumagawa ka na ba ng kasunod? -Oo, nag-ipon ako ng pera.
Matagal ang research at maraming biyahe.
Hindi ko alam kung paano mo inuubos ang oras mo sa isang bagay.
Nagbabago ang mundo sa bawat linggo, araw, at tweet.
-Sampung segundo. -Nasaan ang mga tanong?
-Naibigay ko na sa 'yo. -Wala pa sa 'kin.
Teka, oo. Nasa akin. Nandito na sa 'kin.
Sige na!
Kalma ka lang.
Welcome sa isa na namang episode ng Let's Suppose.
Espesyal ang show natin ngayon.
Kasama ko ang matalik kong kaibigan
at dati kong kasama sa pagbabalita, si Silverio Gama.
Ang sikat na documentary filmmaker, at ang unang, tama 'yon,
ang unang Mexicanong tatanggap ng Gawad ng Katapatan sa pamamahayag,
na ibinibigay tuwing ika-apat na taon ng American Society of Journalists.
Ilang araw na lang,
makukuha mo na 'yon sa Los Angeles.
Ang interbyung 'to ay hatid sa 'tin
ng Molinos Coffee.
Napakasarap.
Kumusta? Ano'ng pakiramdam ng nakabalik sa Mexico?
Kinakabahan ka siguro. Pinaghandaan mo nang husto ang award, 'no?
Silverio?
Nandito ka ba?
Paki-check ang mic niya?
Baka may problema ang mic.
Sorry. Ito ang problema 'pag live sa TV.
Didiretsuhin kita, Silverio.
Sabi ng iba, ginagamit ka ng mga Amerikanong liberal,
at ang award na 'yan ang kapalit
ng pag-atake ng mga makakanan sa bansa.
Alam mo ba 'to?
Let's suppose bibigyan ka ng award na 'to
para pasayahin ang mga Mexicano…
doon sa Los Angeles.
Ayaw mo bang pag-usapan?
Pag-usapan na lang natin ang buhay mo.
Ang sabi nga ni Sainte-Beuve,
ang buhay, ang ginagawa, ang mga desisyon ng isang tao araw-araw,
pati ang kinakain niya ay naglalarawan sa kanya.
Totoo bang masama ang loob mo 'pag tinatawag kang "negro" no'ng bata ka?
Nahihiya ang nanay at lola mo dahil
maitim ka?
Mukha kang katutubo, at hindi ka maputi?
Totoo ba ang pamimintas na 'yon?
Kapamilya mo sila, 'di ba?
Sir…
Sinabi ni Alejandra Bravo sa Instagram… Naalala mo ang unang girlfriend mo?
No'ng 16 ka, nagtanan kayo para makipagsapalaran,
pero ayaw mong hubarin ang brief mo!
Dahil takot ka sa Diyos, sa impyerno…
Ano'ng iniisip mo no'n?
Gusto mong birhen kang haharap sa altar?
Ang mahusay na si Silverio Gama, negrong tagahugas ng sasakyan,
tanga, at walang kuwentang announcer ng radyo.
Ngayon ay may honorary degree sa UNAM.
Naging Chevalier des Arts sa France, kahit 'di nakatapos ng kolehiyo.
Isa siyang ganid na bastardong
may misyon na ipakita ang paghihirap
at ang mga mahihirap sa lipunan,
pero matalik siyang kaibigan ng may-ari ng istasyong 'to.
At suportado ng pamilya niya ang Club America de Futbol.
Ano'ng pakiramdam ng "tagapagtaguyod ng katotohanan" 'pag pinupuna?
Gumawa ka ng mga patalastas para sa mga kapitalista,
tapos bigla kang naging artist.
Mukhang ayaw makipag-usap ng kaibigan natin.
Sapat na ang isang salita sa matalino.
Nakakabilib ka, Silverio.
Masaya kang magsalita para sa mga Amerikano at kung sino,
pero dito tahimik ka.
Nakakahiya ka.
Magpapatalastas muna tayo. Babalik kami.
Silverio.
Naririnig mo ba ako?
Late na ako.
Nasaan ka?
Sinubukan kong mainterbyu si Halbrook.
Naririnig mo nga ako.
Naririnig kita, Lucia.
Hayan ka na.
-Saan ka nagpunta? -'Di ko alam.
-Ano'ng ibig mong sabihin? -May ginawa lang ako.
Bakit 'di ka sumipot sa interbyu ni Luis?
Gusto mo ba ng maiinom?
Tumatawag ang producers ng Let's Suppose.
-'Di ko alam ang sasabihin ko. -Tatawagan ko sila mamaya.
Buong araw tumatawag si Luis. Galit na galit siya.
Isang linggo raw nilang pino-promote ang interbyu.
Ikaw ang umoo. Hindi ako.
Ngayon kasalanan ko.
Natakot akong baka ipahiya nila ako't gawing katatawanan.
Bakit nila gagawin 'yon?
Dahil kalokohan lang ang lahat ng 'yon.
Ang alin?
Humihingi ako ng papuri sa mga taong ayaw sa 'kin.
Kumikilos akong 'di nag-iisip para sa gusto ko, at 'pag nasa akin na,
kinasusuklaman ko na.
At ikinahihiya kong ginusto ko 'yon.
Ano'ng sinasabi mo?
Buong buhay ko, kinukumbinsi ko ang sarili kong mahalaga ang ginagawa ko,
na mahalagang kilalanin 'to.
Pero 'pag nandiyan na, wala akong maramdaman.
Ang nararamdaman ko lang ay 'di ako nararapat.
-Nararapat ka, ano ka ba. -Saan? Kayabangan lang 'yan.
Kayabangan ang kakulangan mo ng pagpapakumbaba. Lagi kang ganiyan.
Ilang taon kang nagtatrabaho't nagtatago,
tapos 'pag nakita at kinilala na ang gawa mo,
sumasama ang loob mo, nade-depress ka't nag-aastang biktima.
-Alam ko. -Nakakapagod na, Silverio.
Marami akong gustong baguhin pero 'di ko kaya.
At sinubukan ko na.
Nakakapanghina ang impostor syndrome mo.
Sana tumawag ka man lang kay Luis.
Gano'n ang tingin nila sa 'kin.
-Alam nilang lahat 'yon. -Kalokohan.
'Di mo maiiwasan, magiging gano'n ka nga.
Interesado lang sila sa walang-kwentang personal na buhay natin.
Bukod doon, hindi mahalaga sa kanila ang ginagawa natin.
Ngayon mo lang naisip 'yan?
Lumala pa dahil 'di ka sumipot. Sinisiraan ka na ni Luis.
'Di lang audience ang tumatawa kundi ang 3 milyong follower niya.
Tingnan mo ang post niya.
Ang buhay ay isang serye lang ng mga kalokohang imahe.
Na ipapalabas sa kahit anong dahilan.
Inuulit lang ang mga eksena ng pagtae,
at paghuhugas natin ng puwit, habang pinagtatawanan.
Itigil mo 'yan.
-Alin? -'Di gumagalaw ang bibig mo.
Nababahala ka ba?
-Oo, itigil mo na. -Oo na.
Dapat mo pa ring tawagan si Luis.
Alam ko.
Grabe ka, iniwan mo siya sa ere sa live na TV show.
Pupunta ako sa Uruapan.
Kailan?
Sinabi ko na sa 'yo. Bukas.
Malaking selebrasyon 'yon, hindi puwedeng si Lucero lang ang pupunta.
Matagal na akong 'di pumupunta.
Kaya…?
Dapat gawin na natin ngayon.
May iba pa bang pagkakataon?
Huli ka.
Pakakasalan mo ba ako?
Pa…
Lorenzo?
Anong oras na?
Gabi na o maaga pa. Hindi ko alam.
Hindi ka pa dapat gumising.
-Ang ganda ng panaginip ko. -Ano'ng napanaginipan mo?
Hinahabol mo si Mama rito sa bahay.
Tawa kayo nang tawa.
Nakalabas ang dede ni Mama.
Nakita mo kami?
Hindi, panaginip lang 'yon.
Pero…
Binangungot ako pagkatapos.
Mayro'n akong tubong plastik
sa bibig ko, at binobomba ng hangin,
at lumobo ako.
Hindi ako makahinga.
Nabarahan ang lalamunan ko.
Kaya… hinila ko… gamit ang kamay ko.
Hinaan mo ang boses mo. Magigising ang ate mo.
Hindi magigising si ate.
Tulog siya, gaya ko.
May mga tao sa bintana na nakatingin sa 'kin,
pero wala silang sinasabi.
Nando'n din ang kapatid kong si Mateo.
Umalis sila tapos umupo ka sa kama ko
at malungkot kang tumingin sa 'kin.
Gaya ng tingin mo sa 'kin ngayon, at 'yan ang panaginip ko.
Ikaw rin.
-Pero gising tayo. -Hindi. Napapanaginipan kita.
'Di ka mananaginip na nananaginip ka.
Nananaginip ako.
Pwede 'yon.
Masakit ba 'to?
-Hindi. -Talaga?
Ito, masakit ba?
-Hindi. -Ito?
Hindi, dahil nananaginip ako.
Ganito na lang ang gawin natin.
Gugupitan ko ang buhok mo
at ilalagay ko sa nightstand.
'Pag nakita mo bukas pagkagising mo, ibig sabihin, gising tayo.
Ito na.
Good night.
Pa?
May sakit si Paco.
Paano mo nalaman?
May mga uod.
Mukha namang okay.
-Pa? -Bakit?
Bakit tinawag na Los Angeles?
Hindi ko alam.
May may anghel ba sa Los Angeles?
Siguro. Matulog ka pa.
Pa?
Ayaw ko silang iwanan dito.
-Sino? -Sina Paco, Guido, at Ernesto.
Gusto ko silang isama.
Bukas natin 'yan pag-usapan. Oras ng tulog ngayon.
Saan ka galing?
-Hindi mo isinara ang pinto. -Hayaan mo na.
Hindi nila tayo maririnig.
Ano'ng ginagawa mo?
Nandito na naman siya.
Na naman?
Itulak mo siya papasok.
-Ano 'yon? -Ayaw niyang umalis.
Teka.
Lagi siyang bumabalik.
Baka may gusto siyang sabihin.
Baby lang siya. Ano'ng sasabihin niya?
-Sinisisi niya tayo. -Sa ano?
Sa pagkakalayo nating dalawa.
Sa pagiging makasarili ko.
Naaalala mo 'yung pagwawala ko noong gabi bago 'yon?
Kaya siya nawala sa 'tin.
Hindi siya nawala sa 'tin.
Pinili niyang hindi dumating.
Sabi ni Lorenzo, nakita niya si Mateo sa panaginip.
Paano nangyari 'yon, kung 'di niya inabot si Lorenzo?
'Di na mahalaga 'yon. Naaalala nila si Mateo.
Paulit-ulit nating sinabi sa mga bata na wala na si Mateo
dahil nasa langit na siya, at may munting pakpak.
Naaalala mo?
Kuwento na lang si Mateo ngayon.
Hindi siya tao.
Dumarating at umaalis ang tao.
Ideya ang naiiwan.
'Di ko na maalala ang mukha niya.
Paanong nagiging malabong alaala ang isang anak?
-'Di niya ako binigyan ng pagkakataon. -Para saan?
Kaya kong maging mabuting ama.
Kawawang bata.
Kung nakita ko ang mukha mo, gugustuhin ko ring bumalik sa nanay ko.
Natakot siguro si Mateo sa 'yo.
Kawawa naman sina Lorenzo at Camila.
Nakikita nila araw-araw ang mukhang 'to.
Hayaan na natin si Mateo.
Alisin na natin siya sa kuwartong 'to.
Maghanap tayo ng ibang lugar para sa kanya.
'Yong makakapagpahinga siya.
Bangon na, Silverio.
Nagluluto ako ng almusal.
Sinong darating?
Hello? Pasok.
-Si Miguel. -Sinong Miguel?
'Yong hairdresser na pumunta dati.
-Ang aga? -Susunduin nila tayo nang 7 p.m.
10 a.m. pa lang. Siyam na oras bang gagawin ang buhok mo?
Oo, para sa 'yo. Magpasalamat ka.
Sana nagsara kayo ng pinto kagabi bago n'yo ginawa ang ginawa n'yo.
Good morning, Lorenzo. Kumusta ang tulog mo?
Medyo masikip ang kama.
Magluluto ako ng itlog. Gusto n'yo?
Hindi, okay na ako.
Silverio?
Itlog?
Sino 'yon?
Si Miguel.
-Sinong Miguel? -'Yong hairdresser.
Magkita tayo sa sala.
Ngayon ang party ng unyon ng mamamahayag.
-Akala ko bukas. -Hindi, ngayon.
Salamat, ang bait n'yo kay Miguel.
Uy, ano'ng tingin n'yo rito?
-Ano 'yan? -Kung saan ako lumaki. Sa Colonia Navarte.
Gusto ni Martin na may video at litrato kung saan ako galing.
Gusto ko ang ideya, pero ayaw ko sa tugtog.
Boring.
Bakit?
Pa, sino'ng may paki sa pinagmulan?
Lahat tayo, may pinagmulan.
Pero 'di lahat nakakaalam kung saan ako galing.
Pero tama ka. Kung wala akong pakialam, sila pa kaya?
-Gusto mo bang manood ng sine? -Si… ne.
Ano'ng tingin mo rito?
Sino 'yan? Ako ba 'yan?
Hindi, 'wag 'yan.
Nakakahiya.
Bawal 'yan.
Saan galing 'yan? Matagal ko na 'yang 'di naririnig.
-Kuha 'yan no'ng papuntang Zihuatanejo. -Ma, tama na.
Kinunan namin lahat ng papa mo noong unang… Labindalawang taon?
Lahat ng salita sa bawat biyahe.
Pati utot mo, kinunan namin.
Teka, pakinggan n'yo 'to.
Japan ba 'yan?
Imposible.
Please, 'wag 'yan, pa.
Bakit hindi?
'Yan ang tugtog ng buhay natin.
Grabe, mag-shampoo ka nga. Anong oras darating si Camila?
Makapananghalian. Tatawagan niya ako paglapag niya.
Handa na ang almusal mo.
Kumain ka, Silverio. Mahaba-haba ang araw mo.
Walang itlog.
-Babalik ako. Sasama ako kay Miguel. -Walang itlog?
Ano na naman 'yan?
Isa sa mga kakaiba at pinakaemosyonal kong dokumentaryo.
Papunta sa hangganan ng US para makikanlong,
huminto ang mga tao para magdasal sa Cerro de las Piedras.
At nagpakita ang Our Lady of San Juan de los Lagos.
Marami sila, pero 'di lahat ay nakarating sa hangganan.
No'ng hinanap namin sila,
damit at mga gamit na lang ng iba ang naiwan.
Wala ang mga katawan nila.
Ang sabi ng iba,
kinuha sila ng Our Lady of San Juan de los Lagos.
Siguro sagot 'yon sa kanilang pananalig at desperasyon.
-Naniniwala ka ro'n? -Hindi.
'Di ako naniniwala hangga't 'di ko nakikita.
'Di kailangang maniwala o 'di maniwala ng dokumentarista.
Kailangan niya lang tingnan at alamin kung saan dapat tumuon.
At napakagaganda ng kwento ng ilan sa mga taong 'yon.
-Ilalagay mo ba 'yan sa video mo? -Oo, pwede.
Bakit?
Dahil malaking parte 'yon ng kung ano tayo ngayon bilang bansa ng imigrante.
Nagsasakripisyo sila at iniiwanan ang lahat,
dahil wala silang halaga rito.
Hangad nila ang mas maayos na buhay.
Mas maayos bang maglinis ng kubeta?
Oo, para sa karamihan sa kanila.
Hindi. Umalis sila kasi gusto nila. Umalis din tayo.
Magkaiba 'yon.
Bakit? Iniwan din natin ang lahat.
Hindi nila pinili 'yon. Umalis sila kasi wala silang trabaho.
Dito, pinapatay at pinupuwersa sila.
'Di tayo naghirap. First class tayong imigrante.
Hindi ko maintindihan.
Ano?
Paano ka kinakatawan nito?
Bakit ginagamit mo sila para ikwento ang buhay mo
kung 'di mo sila kilala at 'di mo alam ang buhay nila?
Kinukunan mo sila, iniinterbyu mo sila,
nagkakapera ka dahil sa kanila, pero 'di mo sila kilala.
Bakit ganyan ka magtanong?
Ano?
Labingpitong taon ka lang, akala mo alam mo na lahat.
No'ng kaedad mo ako, nagtatrabaho ako't nangingisda.
Ito na naman tayo sa bangkang 'yan.
Ganyan 'pag ibinigay mo ang lahat
at 'di sila tinuturuan.
Wala kang pinahahalagahan kasi wala kang pinaghirapan.
Wala kang responsibilidad.
Kasalanan mo 'yon.
Ano?
Dinala mo ako rito sa mundo.
'Di ako naabisuhan.
Wala talagang nagbababala.
'Pag naging teenager ang anak mo, palagi nang gano'n.
Magiging problema na ang lahat.
Wow, 'di ko ginustong mabuhay.
Nakikita mo naman, 'di ba?
Wala kang nirerespetong tao o bagay. Kahit ang mga magulang mo.
At 'yong mga taong nakakalungkot ang buhay para sa 'yo,
nirerespeto nila kung sino sila, ang mga ninuno't kaugalian nila…
May mga ritwal na sila bago pa ang US,
isang bansang pera lang ang nirerespeto mula umpisa.
Ang sabi ko ay 'di mo sila kilala. At totoo 'yon. Pero para sa 'yo, hindi.
Hindi. Pero paano mo malalaman kung mahalaga sa 'kin o hindi.
May pinahahalagahan ako, pero 'di 'yong mahahalaga sa 'yo.
At oo, maraming kapalit 'yon.
Kahit sa pagpapahayag ng nadarama, na pilit mong ipinagagawa.
Oo, ipinipilit ko.
Malaki ang kapalit, pero ginagawa ko.
'Di 'yon ang gusto mong maramdaman ko, kaya para sa 'yo, 'di 'yon totoo.
Mag-Espanyol ka, bwisit.
Bakit?
Nasa Mexico tayo, at Espanyol ang salita natin.
'Di man lang masagot ang telepono?
Hello?
Lagi kang ganyan, Pa.
Tuwing nandito tayo sa Mexico kinukumbinsi mo ako kung gaano kaayos,
kalalim, espiritual, at puno ng kultura rito.
Pero hindi.
Naghihirap at nagugutom ang mga tao.
Lorezo, tumigil ka.
Kung mahal mo ang Mexico, bakit mo kami dinala ni Camila sa States?
Bakit do'n mo kami pinalaki?
Si Reynolds 'yon.
Rehearsal daw ng award sa Martes, 5 p.m. LA time.
Congrats. Ang husay mo, Pa.
Bibigyan ka ng award ng bansang pera lang ang nirerespeto.
At pupunta ka para tanggapin.
Gusto kong marinig kung ano'ng sasabihin mo.
Hindi kinuha ng Our Lady of Los Lagos ang mga imigrante.
Nawala sila kasi namatay sila.
-Wala kayong pinag-iba, 'no? -Ano?
'Pag pinuri ang Mexico, pangit ang sinasabi mo.
'Pag pinuna naman ng Amerikano,
pinupuri mo naman ang gastronomical,
anthropological, at cultural experiment ng Mexico na sikat sa buong mundo.
Lucia, ang sinasabi ko lang ay dapat umalis sa Mexico
para mapagtanto ang nawala, ninakaw, at sinira nila.
Ang sinasabi ni Lorenzo, mahirap na bansa 'to.
Hindi patas. Magkaiba 'yon.
Ayos. Panalo ka ulit, Silverio.
Laging tama ang mga katuwiran mo.
Kailan ka huling naglakad-lakad sa bayan?
Hayaan mo na.
Gusto mo ng isa pang pagkakataon?
-Para saan? -Para maging mabuting ama.
Oo.
Hayan na 'yon
Habang bata pa sina Lorenzo at Camila.
Dapat lagi kang nandito para sa kanila.
Nandito ako, Lucia.
Oo, abala sa laptop at sa video para sa award.
Kukunin ko ang mga damit!
Pumapatay ang disyertong 'to.
Kung 'di ka mamamatay sa init at bundok, ahas o alakdan ang papatay sa 'yo.
Saan kayo pupunta?
Sa Arizona.
Dadaanan kami sa Nogales.
Dala namin ang diyos na Centeotl para buhayin nila siya ulit.
Ano'ng nangyari sa diyos na Centeotl?
Namatay siya. Walang natirang mais. Mamamatay kami sa gutom.
'Di kailangang mamatay para mapunta sa impiyerno.
Pumunta ka sa Chalchihuites at makikita mo ro'n.
Doon sa lugar namin, ang lahat ay kamatayan, gutom, at kaguluhan.
May iba pa ba kayong kasama?
Ang mga apo namin.
Do'n, kasama nila ang Centeotl.
Pinatay ang dalawang anak ko.
Pupuntahan namin sa norte ang kapatid ko.
Salamat.
Ingat kayo sa biyahe.
Kasya ba ang dala n'yong tubig?
'Yan na siya! Nakita na siya!
Pakinggan n'yo ang kapatid ko! Nasa telepono siya!
Sabi niya, nagpakita ang Our Lady of Los Lagos
sa Cerro de las Piedras.
No'ng nasa tuktok na sila ng bundok, naging araw ang gabi.
At nagpakita siya! Binasbasan niya sila!
Silverio…
Silverio, kumusta ang pakiramdam mo?
Mukhang pagod ka.
Mapayapa.
Kalmado.
Hindi ka takot?
Takot saan?
Sa kamatayan.
Para sa inyo, ang kamatayan ay usaping kristiyano.
Ang mamatay sa atake habang tulog.
Para sa amin, parte 'yon buhay.
Itatapon sa maluwag na libingan.
Dito sa kulungan, walang makakapasok para patayin ako.
Pero pwede ko kayong ipapatay sa labas.
Dati, mahirap ako at 'di napapansin.
Ilang dekada n'yo akong 'di pinapansin.
Ngayon, hawak na kita sa bayag.
Para kaming bombang gumagala.
Napakarami namin sa mahihirap na lugar.
Naninindigan kami sa gitna ng paglaban.
Kami ang bagong species.
Kakaibang halimaw. Hindi kami katulad n'yo.
Ano ba dapat ang ginawa namin?
Kayong mga intelektwal
ay mahilig magsalita tungkol sa tunggalian ng uri, sa mahihirap.
Tapos dumating kami.
Laos na ang mga proletaryado, miserable, ang pinagsamatalahan.
May bagong umuusbong,
pinalaki sa putikan, pinag-aral sa purong kamangmangan,
nakakubling parang halimaw sa bawat sulok ng siyudad.
Pwede itong tawaging "pagkatapos ng kahirapan."
Ano'ng nabago sa iskwater?
Pera. Marami na kaming pera
at kayong lahat ay bangkarote na at pinamunuan ng mahihina.
Tiyak 'yan!
Naintindihan mo ba?
Mabilis ang mga pamamaraan namin,
kayo, mabagal at burukratiko.
'Di kami takot sa kamatayan, kayo, mamamatay sa takot.
Totoong baril ang dala namin,
kayo, kalibre 38 lang.
Aatake kami, dedepensa kayo.
Ang sinasabi n'yo, "karapatang pantao,"
ang sinasabi namin, "walang awa."
Pinasikat n'yo kami sa TV, ginawa namin kayong katatawanan.
Tinutulungan kami ng mga iskwater, pero galit sila sa inyo.
Kayo ay malawakang korapsyon.
Kami ay mayro'ng 50 milyon nang bihag na Amerikanong adik.
Ang baril namin ay galing sa mga Amerikano.
Pandaigdigan kami.
Hindi namin kayo nakakalimutan. Kayo ang mga kostumer namin.
Makakalimutan n'yo kami sa sandaling lumipas ang karahasan.
HONORARY MEMBER NG MEXICAN JOURNALISTS UNION
DANCING CLUB SA CALIFORNIA
Ano'ng pakiramdam sa harapan ng kamera?
Ano ang nasa isip mo?
'Pag sinabi ko sa inyo ang nasa isip ko, makukulong ako nang habambuhay.
Para sa 'yo, Amerikano ka ba o Mexicano?
Ang nationality ko ay walang nationality.
Naiintindihan mo ba ang nangyayari sa bansa mo?
Hindi. Ang totoo, 'di ko maintindihan ang bansa ko.
Basta't mahal ko ito.
Paano dapat tumugon sa pinakamapanganib na kartel sa mundo?
Ang kartel ng negosyanteng USA.
Pwedeng magpalitrato?
-Salamat. -Gusto ko ang gawa mo.
Gusto ko rin gawa mo.
Salamat. Good night.
Ang yabang ng walanghiya.
Wala bang alak?
Nakita ko ang waiter na namimigay ro'n.
Pa!
Anak!
Masaya akong makita kita!
Na-delay ang flight ko. Walang tigil ang snow sa Boston.
Kumusta, 'tol?
Para sa 'yo ang party na 'to?
Gano'n nga.
Grabe. Halika, nando'n ang mga tita at tito ko.
-Hinihintay ka ng buong pamilya. -Nasaan sila?
-Nasa likod, Ma.
Bayaw!
Sino'ng gumastos dito? Akala ko walang pera ang mamamahayag.
Tratuhin ka man nila nang masama o mabuti, reklamador ka pa rin.
-Uminom ka. Libre 'yan. -Dahil diyan…
-Negro! -Mahal kong kapatid!
Nagustuhan ko ang dokumentaryo.
Ang ganda. Pero medyo mareklamo, ha?
At medyo mahaba.
Ninety minutes lang 'yon, tamad.
-Ang bida ngayong gabi. -Mas maayos ako ngayon, 'di ba?
Baka maisama mo ako sa susunod mong pelikula kahit ekstra.
Congrats.
Nagawa mo rin sa wakas, gunggong!
Na-miss ko kayo guys.
Milagro 'to, p're.
Ikinasal ang anak ko, wala ka. Namatay ang tatay ko, wala ka.
Pero nang magpa-party sila, nandito ka.
Pupunta ba ang kamahalan sa walang-kwentang pagtitipon natin?
Masaya akong makita ka. Conrats, p're.
Ayaw ka nilang tantanan. Kunwari lang na nagrereklamo sila, 'tol.
Sino'ng mag-aakalang magkaka-award ka
mula sa mga taong pinupuna mo na buong buhay mo?
Alam ko.
-May dumi sa ilong mo. -Ano?
May tae, dahil sa kakahalik sa puwet ng Amerikano.
Sa totoo lang, sa katangahan mo, ginulat mo kaming lahat.
Tumigil ka.
Pero seryoso, hanga ako sa 'yo.
Salamat. Hanga rin ako sa 'yo.
-Manatili kang nakaapak sa lupa ha? -Kung 'yang puwet mo kaya ang i-angat mo?
Naisahan niya ako! Tinawag niya akong talunan, p're.
Bumalik ka do'n sa kabila at sumipsip ka pa sa ibang Mexicano.
'Wag mo siyang asarin. Baka ibalita ka niyan.
Uy, may dumadating! Si Pablo Galindo!
Pablito, magtago ka, pare.
Baka sumikat ang mansyon mo sa beach ng Baja.
Wala akong pakialam, 'tol.
Para kay, Silverio.
Mabuhay!
-Mabuhay! -Mabuhay!
Pahingi ng sigarilyo.
Mababaliw ako sa mga taong 'to.
-Sino ba 'yon? -Saan?
Hayun. Art critic siya. Nakalimutan ko ang pangalan.
Lagi naman.
Uy, Luis.
Salamat sa pagpunta.
Salamat sa 'di pang-iimbita, pare.
Lucia, kumusta?
Mabuti naman, Luis. Mabuti nakarating ka.
-Kukuha ako ng alak. May gusto ka? -Hindi na. Okay lang ako.
Alak, salamat.
Ang tanyag na si Don Silverio Gama.
Mamamahayag, dokumentarista / artista.
Ang idolo, nakatingin sa ibaba mula sa kanyang pedestal.
Na hindi sumisipot sa interbyu,
walang pakialam sa hirap ng lahat ng crew ng live TV.
Sorry, Luis.
Dahil sa 'yo, ang lahat ng nandito ay mga tau-tauhan lang.
Oo, lahat kami rito. Pero mali ka.
Ang lahat ng 'di umalis ng Mexico ay mga martir.
-Luis, pangako… -'Di pa sapat na iniwan mo ako, Silverio?
Ilang araw kitang hinanap.
Bakit 'di mo ako hinarap?
Alam ko. Sorry talaga.
Bakit?
Luis, salamat sa pag-iimbita sa akin sa show mo, pero…
Pero ano, p're?
Hindi ko kaya, eh.
-'Di ba sapat ang show ko sa 'yo? -'Wag mo akong ganyanin. Please.
Magkaibigan tayo.
Kaya nga, pare.
'Pag tumawag ang kaibigan, dapat sagutin mo.
Magpakatotoo ka. Lalo ka na.
Mr. Totoo, Mr. Kritikal Mag-isip.
Tigilan mo ako.
Halika, please.
Maraming beses mong pinuna sa publiko ang gawa ko.
Luis, bakit mo ako inimbitahan?
Anong, "bakit?"
Kung ayaw mo sa ginagawa ko, bakit ka pa nag-abala?
Mamamahayag ako, hindi tagahanga o alipin mo.
Kaibigan kita, at sa tingin ko, 'yon ang gusto mong ipaalam.
Kung gano'n nga, sa 'kin mo dapat sabihin, hindi sa maraming tao.
-Gusto mo ng totoo? -Oo.
Alam mo ang tingin ko sa dokumentaryo mo?
Sige. Sabihin mo.
Tingin ko, mapagpanggap 'yon. Walang kabuluhang panaginip.
Panaginip para pagtakpan ang malamyang pagsusulat.
Magugulo at walang kabuluhang eksena.
Gusto kong matawa at mamamatay sa pagkainip.
Metaporikal daw, pero kulang sa malikhaing inspirasyon.
Parang ninakaw. Kinopya. At halos 'di mo naitago 'yun.
Ano'ng nakakatawa? Pangkaraniwan naman at walang saysay.
Ang mga sundalong nakapelukang blond sa palasyo ng Chapultepec…
Ano ba.
Una, 'yong lalaking may dalang axolotl sa tren.
Tapos biglang nasa apartment siya sa gitna ng disyerto.
Dahil lang 'yon ang pumasok sa isip mo.
Bakit doon at hindi sa Estadio Azteca?
-Bakit hindi? -Dahil hindi gano'n ang buhay, pare.
Dapat may pagkakasunud-sunod, dahilan, at resulta.
Docufiction 'yon, Luis. Mahirap gumawa ng katatawanan.
'Di sadyang katatawanan dahil nilabag mo ang mga patakaran sa tamang pamamahayag.
Inalis mo ang pagkaobhetibo,
pagkapatas, kasaysayan, katotohanan.
Inuna mo ang pride mo.
Pati sarili mo, isinama mo sa pelikula, p're.
Ginamit mo ang kasaysayan para ikwento ang sarili mo.
Sino ka ba sa tingin mo?
Sumagot ka, pare!
Pahingi ng sigarilyo.
Kung gusto mong pag-usapan ang buhay mo, sabihin mo nang diretso.
Magsulat ka ng talambuhay.
Tumigil ka. Wala nang mas nakakainip kaysa sa buhay ko.
Ano ba ang gusto mong sabihin?
Tinatalakay mo ang pribado mong buhay o ang sanlibutan,
ang sarili mong trahedya o politika.
Ano 'yon? Alaala, katatawanan, o…
Ako ay lahat 'yon, at wala sa mga 'yon, Luis.
Para kang artista. 'Di nga.
Siguro salaysay lang 'yon ng kawalan ng katiyakan.
Bagay 'yon sa 'kin.
Baliw ka na 'ata. Salaysay ng kawalan ng katiyakan? Kalokohan.
Luis, ayaw kong pag-usapan ang buhay ko.
Kulang sa katotohanan ang memorya. Emosyonal na katiyakan lang ang dala nito.
Pagod na akong sabihin ang nasa isip ko at hindi ang nararamdaman ko.
Mamamahayag ka.
Sabihin mo ang iniisip mo at isipin ang sasabihin mo.
Dati maayos ang mga ideya mo.
Para saan ang maaayos na ideya
sa mundong 'di natin napapakinabangan?
Tumatanda ka na, 'tol. Ganyan nga 'pag tumatanda na.
Baka nga.
Sa ganitong edad, napakabilis ng buhay,
na para kang kinukombulsyon.
Bumabaha ng mga imahe,
alaala, at piraso
na pinagsama-sama.
Napakaganda ng magulong siyudad na 'to, 'no?
Walang hiya, pare.
-Sorry sa istorbo. -Walang problema.
Puwedeng magpalitrato, Luis Valdivia?
-Oo naman. -Salamat.
-Dito ka sa gitna, please. -Okay.
Ayos.
Isa, dalawa…
Ayos.
Salamat, tagahanga kami ng show mo.
Salamat. Goodnight.
'Wag mo lang kalilimutan, Silverio,
kung saan ka galing o kung sino ka bago mo ako nakilala.
Ano'ng nakakatawa, gago?
'Yong kawalan ng katiyakan mo, p're.
Kategorikal, gaya ng pamamahayag mo.
Makitid, gaya ng pag-iisip mo.
Pangkaraniwan, gaya ng kakayahan mo sa sining.
Nakakatawa ang makitid at mapagpanggap mong nasyonalismo.
Ang pagiging makaluma mo.
Paano ka sumusunod sa industriyang nakatuon sa panghihiya sa publiko
at paninira sa social media.
Ang clicks na nagsasabi kung ano'ng paniniwalaan..
Ang bagong pinagkakakitaan ng mga korporasyon.
Luis, ganito ako
dahil lumayo ako sa 'yo, dito, at sa TV.
Tingnan mo ang sarili mo. Bastos.
Malisyoso. At ipinagmamalaki mo pa.
Mapagpanggap ka.
Naghahangad ng likes sa social media. Naglilibot kasama ang mga goons.
Nakikipagbiruan sa Presidente para sa walang kuwentang ideolohiya at kagaguhan.
Ikaw ang perpektong imahe ng kasalukuyang mamamahayag, Luis.
Tagaaliw, nagbebenta ng opinyon.
Dahil sa mga katulad mo, wala nang natirang katotohanan.
Umalis ka na. Magsayaw ka. Pagod na akong marinig ka.
'Di sumasayaw ang mga lalaki.
Linya ng tatay ko 'yan, 'wag mong gamitin.
Alis na, nakakarindi ang boses mo.
Nakakarindi nga ang boses mo.
-Sa wakas. -Kumusta kayo ni Luis?
Ikwento mo nga.
Ayos na ayos.
Seryoso?
Tara. Sayaw tayo.
-Inom tayo. -Sumayaw na lang tayo.
Please.
-Hindi, teka! -Magsayaw tayo.
Ayaw ko.
Maraming lalaking gustong makipagsayaw sa 'kin.
Tinatawag tayo ng kagubatan.
Pa!
Naaalala mo 'yang tugtog?
-Aling tugtog? -Iyan.
Ipagpaumanhin po ng lahat. Magpapatuloy po tayo sa ilang sandali.
Bago natin imbitahan ang panauhing pandangal,
may gustong sabihin
ang ating secretary of the interior,
si Mr. Siniestro Quiñones.
Palakpakan natin siya.
Maraming salamat.
Ang pagdiriwang na 'to ay magtatapos sa isang major award.
Ang award na maipagmamalaki natin, sa unang pagkakataon,
na ibibigay sa isang Mexicano
o Latin American na mamamahayag.
Nasaan ang panauhing pandangal?
Pumunta ka rito at magsalita.
-Pa, saan ka pupunta? -Nasaan siya?
Darating na siya.
Mukhang wala siya.
Isigaw natin ang pangalan niya!
Nasabi ko na ang sasabihin ko. Ikaw naman, Silverio.
CR NG LALAKI
Ano 'to?
Imposible.
Matanda na ang anak ko.
Magka-edad na tayo, Pa.
Matanda ka na.
Hindi namamalayan ang pagtanda.
Nagiging obligasyon 'to habambuhay.
'Pag maglalakad, kakain, magbabanyo… magiging problema na ang lahat.
Walang nagsabi sa 'kin.
Walang magsasabi sa 'yo tungkol do'n.
Mabuti at nakarating ka.
Puwede bang 'di ako pumunta sa party ng anak ko?
Sorry, wala ang mama mo.
Nahihirapan akong isipin na hindi ko na siya ulit makakasama.
Pero minsan, binibisita ko siya at hinihila ang paa niya.
Anak…
Sorry, hindi ko nasabi sa 'yo
kung gaano ako ka-proud sa 'yo.
Sinabi mo 'yon, Pa.
Sa sarili mong paraan. Nang 'di sinasabi.
Nakita ko 'yon sa huli.
Napakahusay mong ama.
Nawala sa 'kin ang lahat.
Kaya 'di ko na kayang husayan pa.
Bilang ama at minsan asawa.
Pero lagi kong ikinahihiya
ang dapat ay nagawa ko pero hindi.
Pero ikaw, ikaw 'yong tipong hinahangaan.
Matagumpay ka.
Kahit dati kang talunan.
Hindi namin akalaing mararating mo 'yan.
Alam ko.
'Di ko rin inakala.
Minsan, ikinahihiya ko rin ang inabot ko
at ang dapat na naabot ko.
Okay ka lang?
Nakatulong sana kung alam ko kung ano naramdaman mo para sa akin noon.
At kung narinig ko.
At nalamang naunawaan mo ako.
Ginawa ko ang makakaya ko.
Lagi nating ginagawa ang kaya natin,
pero 'di pa rin sapat.
Ang tagumpay ang pinakamalaki kong kabiguan.
Gagawin ko ang lahat para maibigay kina Lorenzo at Camila ang naibigay mo.
Ano ka ba. Tama na.
Party ito.
Ang depresyon ay sakit ng mayayaman, na bunga ng sobrang paglilibang.
Wala tayong panahon para malungkot.
Nakikita kita araw-araw.
Pakiramdam kong malapit ka dahil pinakawalan kita.
Nami-miss ko ang mga kamay mo, ang amoy mo.
Nami-miss ko ang kuwentuhan natin.
Pinalalakas mo ang loob ko palagi.
Nandito lang ako, anak, kung kailangan mo ako.
'Di ko pa rin matanggap ang nangyari kay Mateo.
Matututunan mo rin 'yan.
Maiksi lang ang buhay para sayangin sa walang kuwentang bagay.
Dapat isuko mo 'yan.
Ikuyom ang kamao mo.
Itaas ang noo mo.
Lunurin ang kahihiyan natin sa alak at uminom para sa tagumpay mo.
-Cheers. -Cheers.
Naaalala mo 'yong lagi kong sinasabi?
-Uminom para sa tagumpay. -Uminom para sa tagumpay.
Imumog at iluwa.
Kung hindi ay malalason ka.
Sino 'yan?
Hi, Ma.
Ginulat mo ako.
Hindi ko alam na darating ka.
Oo, tinawagan kita at nag-usap tayo kahapon.
Sabi ko pupunta ako ngayon.
Nakausap mo ang mga kapatid mo?
Nakita ko sila sa party.
Sa party?
Nagbigay ng award sa 'kin ang mga Mexicanong mamamahayag.
Iimbitahan dapat kita pero naisip kong…
Akala ko kasama mo ang mga bata.
Kumusta sina Camila at Mateo?
Lorenzo.
Sina Camila at Lorenzo.
Ano'ng sinabi ko?
Mateo.
Imposible.
Patay na ipinanganak si Mateo.
Hindi siya ipanganak na patay, Ma.
Nabuhay siya nang 30 oras.
Hindi 'yon buhay.
Gaya nito. Hindi ganito ang buhay.
Dapat patay na ako.
Mama, sampung taon mo nang sinasabi 'yan.
Marami nang namatay, pero ikaw, buhay pa.
Ano'ng ginawa mo kahapon?
Nanood kami ng sine.
Kasama mo sina Tita Aura at kaibigan niya sa nursing home?
Oo.
At?
Iba pang matatanda.
Nainip ako.
Ano ba'ng inaasahan mo?
Mga taong tulad ko.
Kaedad ko.
May kakaibang nangyari.
Ano?
Nagbanyo ako sa sinehan…
Hindi ka maniniwala.
Nando'n ang kama ko.
May naglagay ng kuwarto ko ro'n.
-Baka panaginip lang 'yon. -Hindi, anak.
May nagdala ng bahay ko sa sinehan.
Hayan na… nasa labas.
Gusto ko lang namang mapanood ang wakas ng pelikula.
Nandito tayo sa bahay mo, Ma.
Halika, tingnan natin ang paligid.
Nakita mo kung gaano kalago ang mga halaman?
Ito ang patyo ninyo. Ito ang bahay mo.
Kumusta si Susana?
Ah, anak.
Ninanakawan ako ng kasambahay.
Hindi siya kasambahay. Nurse mo siya.
Pare-pareho silang lahat.
Nakapag-aral si Susana. Propesyunal siya. Bakit mo siya pinipintasan?
Binigyan ako ng papa mo ng bracelet noong nakaraan,
na galing pa sa lola mo.
Pero 'di ko na makita.
Walong taon nang patay si papa.
Hindi siya namatay.
Patay na siya, Mama.
Ano'ng sinasabi mo?
Nakita ko ang papa mo sa bahay ng kapatid mo no'ng pasko.
Hindi niya ako kinausap.
Baka galit siya sa 'kin o baka may babae siya.
Madalas niya akong puntahan.
'Pag natutulog akong nakadapa, hinihila niya ang paa ko.
Tapos pinatutulog niya ako sa pagkanta niya.
Anong kanta?
Hindi ko maalala.
Parang…
no'ng unang nagtalik kami ng papa mo,
'yon ang tumutugtog.
At sinisipol niya 'yon
no'ng nasa tiyan pa kita.
At no'ng maliit ka pa,
at 'pag sumisigaw at nagpapasaway ka,
tumatahimik ka 'pag sinisipol niya 'yong kanta.
Talaga? Hindi ko maalala.
Wala akong naaalala sa pagkabata ko.
Sino'ng kumanta no'n?
Si Agustín Lara o…
Pérez Prado.
Hindi ko kilala.
Gamitin mo ang bibig mo sa pagsasalita,
anak. Nakakabahala.
Sorry.
Pero isipin mong mabuti kung anong kanta 'yon, Mama.
Sino'ng kumanta no'n?
Ang damot talaga ng papa mo, pati 'yon dinala pa.
Excuse me.
Good afternoon, sir. Ano pong sa inyo?
May tripe, campechano…
Dalawang beef tongue, please.
Nandiyan na po.
-May rekado ba? -Oo, sige.
-Okay ka lang? -Oo.
-Kailangan mo ng tulong? -Hindi.
-Halika… -Bitawan mo 'ko!
Napa'no siya?
-Ewan ko. -Patay na ba siya?
Hindi ako patay.
Nawawala ako.
-Pero nandito ka, miss. -Hayaan mo siya. Lagi nilang ginagawa 'to.
Nawawala sila, tapos ginugulo nila ang lahat.
Hindi sila bumabalik o namamatay.
Miss, ano'ng nangyayari? Sabihin mo sa 'kin.
'Di puwede.
Nananatili sila nang 'di nananatili.
Puro sila reklamo, 'tol.
Please, sabihin mo ang nangyayari.
Maniwala ka, mas mabuting 'wag nang alamin.
Martin!
Pulis!
Nilamon na ng ideya ang mga diyos!
Ang mga diyos ay naging ideya!
Ang mga apdo na puno ng apdo!
Sasabog ang apdo!
Sasabog ang mga idolo!
Pagkabulok ng mga diyos!
Napakaraming langaw!
Ang sangktwaryo ay santumbok ng dumi!
Ang santumbok ng dumi ay isang nursery!
Umusbong ang armadong ideya, pinukaw ang mga diyos ng idelolohiya,
pinatalas ang mga konklusyon!
Mga cannibal na diyos!
Kasintanga ng mga diyos ang mga ideya.
Mga asong may rabies. Mga asong mahilig sa sariling suka.
Inungkat namin ang galit.
Ang teatro ng araw ay tambak ng dumi.
Patay na bansa kung saan walang namamatay.
Sino ka sa tingin mo, ninanakaw mo ang ideya ni Octavio Paz?
Buhay ang salita niya dahil sa 'kin, Silverio.
'Wag kang magpatawa, Hernán Cortés.
Isa ka lang barumbado,
mandurugas na may punyal, na bastang nanghihiwa sa gubat.
-Wala kang alam. -Hindi mo ako kilala.
Walang nakakakilala sa 'kin.
Kung katumbas ng kahihiyan mo ang paninirang dala ng pananakop mo,
baka maging mas mapagkumbaba ka.
May lighter ka?
Alam ko ang iniisip mo.
Limandaang taon na 'kong sinisisi ng mga taong walang naiintindihan.
-'Di mo ba nakikita ang kinalalagyan mo? -Hindi? Tumingin ka sa paligid.
Magandang siyudad, nasa 300,000 Indiano ang naninirahan.
-'Di sila Indiano. -Eh 'di Amerikano.
-Mali pa rin. -Ewan.
Paano napabagsak ng 400 Espanyol ang isang imperyo?
-Mga Indianong 'yon… -Hindi sila Indiano!
Cannibal sila. Kinakain nila ang isa't isa na parang hayop.
Galit silang lahat sa isa't isa.
At galit silang lahat sa tlatoani.
Sa banda roon ko nakilala si Moctezuma.
-Mabait siya. -Hindi.
Sa banda roon namin nadiskubre ang Europa.
Gusto lang namin kayong tulungan. Binigay namin ang aming Diyos at wika.
At bulutong at tigdas at ang takot sa impyerno.
At gonorrhea.
Ang mga sundalo n'yo, ang oligarkiya at simbahan
at ang 300 taon ng napakapangit na 'di kapani-paniwalang pamumuno.
Tingnan mo ang diyos nating si Centeotl.
Nilibing n'yo ang aming diyos at binigyan kami ng bago, pero duguan pa rin
pinahirapan at ipinako sa krus.
'Wag kang tanga, Cortes.
Mas malala ka pa kaysa sa mga dayuhan.
Madaling manalo sa laban 'pag ang kalaban ay nagtaksil at kinalaban ang sarili.
Ayaw ko ng digmaan.
Napamahal na 'tong bansang 'to at ang mga tao sa 'kin.
Napakagandang salita mula sa mamamatay-tao.
Mamamatay-tao?
Inilatag ko ang pundasyon para sa bagong mundo.
Mga anak ko ang unang Mexicano, kaya ako ang ama mo, sa ayaw at gusto mo.
Nabuhay akong Mexicano, mamamatay akong Mexicano higit kanino.
Sorry, galit sa 'yo ang mga tao sa Mexico, gaya ng sa Espanya.
Walang istatwa para sa 'yo.
Minsan iniisip natin na galing tayo sa iba't ibang lugar
samantalang wala tayong pinanggalingan.
Siguro ang galit ay kapalaran ng bawat tao.
Tigilan mo ang pagka-isip bata, Silverio.
Bakit galit na galit ka?
Hindi ka naman Indiano, mestiso, o nalahian.
Tingnan mo ang sarili mo, mas mukha kang mestiso kaysa sa mga anak ko.
Ayaw n'yong maging Indiano o Espanyol.
Hinatulan n'yo ang sarili n'yo bilang bastardo
na mabubuhay nang walang katiyakan.
Diyos ko naman.
Patayin mo 'yan! Mabubulag ako!
Ano 'yon?
-Pinaso niya ako ng sigarilyo! -Walang gagalaw.
Walang gagalaw.
Walang gagalaw! Diyan lang kayo! May isang take pa tayo!
Cut! Martin!
Martin, 'wag mo silang hayaang umalis!
Ano ba, pare?
-Limang minuto! -Sandali!
Bumalik kayo sa posisyon!
Martin, isang take pa. Diyan lang kayong lahat!
Bwisit!
Ayos lang. Hindi, nandito ako
sa shooting ng hambog na direktor.
Pelikula tungkol kay Hernan Cortes
o kung anong kalokohan.
Sube, Pelayo, sube!
Ang ganda ng bahay, pare.
Pinagbayad ka ba ni Pablo Galindo?
Pinagamit niya lang nang ilang araw.
Hindi nanlilibre ang mayayaman.
Kaya sila yumaman.
Ang ganda.
Sisingilin ka niya sa ibang paraan.
Pupunta kami ni Hortensia sa club, kukuha ng mga gamit sa beach.
-Susunod ako. Patulungin mo si Lorenzo. -Umiidlip si Lorenzo.
Hindi. Pwede siyang umidlip mamaya.
Buhay-mayaman 'pag mayaman ang kaibigan, bro.
Pupunta na ako sa beach bago mo pa ako asarin.
'Wag mo lang i-uuwi ang mga gamit sa kusina, p're!
-'Yong totoong silver lang! -O kaya wine!
Good morning, sir. Tuloy ka.
Pa, halika rito!
-Bakit? -Ayaw nitong papasukin si Hortensia.
Bakit? May problema ba?
-'Di pwede ang katulong. -Kapamilya namin siya.
Bawal.
'Di mo ba kami pwedeng pagbigyan?
Bisita kami ni Pablo Galindo. Sa bahay niya kami nakatuloy…
Sorry, sir. Pero kaisahan ng mga may-ari 'yon.
'Di puwede gumamit ng pasilidad ang kasambahay.
Kahit ang mamasyal sa beach?
Sorry, miss.
Sino ang supervisor mo?
Day off niya ngayon.
-Hortensia, umuwi ka… -Hindi! Kung 'di siya puwede, 'wag na.
-Patakaran 'yon dito. -Gumawa ka ng paraan.
'Yon ang patakaran dito!
-Tatawagan ko si Pablo, at… -Bakit ka pa mag-aabala, sir?
Sila ang gumawa ng patakaran.
Umalis na tayo rito.
Isaksak n'yo sa baga n'yo ang beach n'yo!
-Opisyal na. -Ang ano?
Binili na ng Amazon ang Baja California.
-Amerikano na ang magiging may-ari nito. -Ang galing!
Bilhin na nila ang buong Mexico. Mas mapapabuti tayo.
'Di ko alam na walang pagmamahal sa bayan ang pamilya ko.
Isipin mo kung…
-Ano? -Mukhang gutom ka.
Lasang prutas ang prutas dito.
Kumusta ka?
Okay lang.
Gustong pumunta ni Mama sa beach. Malayo raw.
-Gusto niya bago lumubog ang araw. -Mamaya-maya.
Kumusta na ba?
-Ang alin? -Kumusta ka sa Boston?
-Kayo pa rin ni Mark? -Oo.
Mukhang 'di ka kumbinsido.
Hindi gano'n.
Okay naman kami ni Mark.
Hindi lahat. Ibig kong sabihin, dati pa naman, pero…
Saka ko lang siya naisip no'ng nagtanong ka.
Bakit naman?
Hindi ko alam.
Kakaiba ang pakiramdam dito.
Saan? Dito sa beach?
Dito sa Mexico.
Hindi ko maintindihan.
Alam mo 'yon.
Bakit? Narito ang mga pinsan, tita at tito mo…
-Kaya nga. -Kaya nga ano?
Hindi ganito noon. Naaalala ko 'pag nakikita ko sila.
Hindi ganito noon.
Oo. Pati si Mateo.
'Di lang si Mateo ang nasa Bardo, Pa. Minsan parang kasama niya tayo roon.
Camila, nandito lang ang pamilya mo. Ang bahay mo, ang lolo't lola mo…
Pa, tama na, okay lang ako. Nalulungkot lang ako!
Okay lang 'yon. Minsan nakabubuti ring malungkot.
Pero gusto mong ayusin lahat, idaan sa paliwanag.
May mga bagay na gano'n na talaga.
Matatapos na ang kontrata ko sa susunod na buwan.
-Iniisip kong bumalik sa Mexico. -Bakit?
Para rito tumira.
Paano ang trabaho mo sa Boston?
Okay lang 'yong trabaho, pero 'di ako natututo roon.
Nakakasawang kumain ng salad sa plastik na trey nang mag-isa.
Ano'ng gagawin mo sa Mexico?
Hindi ko alam.
Gusto ko ang ideya mo, pero kailangang maging maingat ka.
Dito nakatira ang mga kaibigan ko, walang masamang nangyayari sa kanila.
Dahil nakatira sila sa ekslusibong lugar na may mga guwardiya,
at may sarili silang driver.
Gusto mo ng gano'n? Ako hindi.
At least hindi mapagpanggap ang buhay nila, tulad natin.
Buhay kung saan
makakalabas ka sa gabi o makakasakay sa tren.
'Di ka sumasakay sa tren.
-Sumasakay ako. -Naku naman.
Saan ang istasyon ng Santa Monica?
Sa pagitan ng Ocean at Venice.
Mali.
Magkano ang tiket do'n?
-Hindi ko alam. -Siyempre, 'di mo alam.
Malalaki na kami, Pa.
Malaya kaming pumili kung saan kami titira.
Okay?
Camila, alam mong nandito lang ako.
Pero 'di ko maiiwasang hangarin ang makakabuti sa 'yo.
Bilisan n'yo na. Anong oras na.
Minsan, ang makakabuti sa 'yo
ay 'di makakabuti sa amin.
Tayo na, bago pa magalit si mama.
Kumusta?
Okay lang.
Uy, sabihin mo kung gusto mong imbitahan sina Jon at Stephen.
Pa…
Naaalala mo si Paco?
Sino?
Sina Paco, Guido, at Ernesto.
-'Yong mga axolotls. Doon sa Mexico. -Oo, naaalala ko.
Dinala ko sila
no'ng lumipat tayo sa LA
dahil iniwan ko ang lahat ng kaibigan ko sa Mexico.
Kaya itinago ko sa maleta sina Paco, Guido, at Ernesto
sa plastik bag na may tubig.
Walang nakaalam.
Pagdating do'n sa bagong bahay,
binuksan ko agad ang maleta.
Basang-basa at bukas na ang plastik bag,
at nasa mga damit na ang mga kaibigan ko.
'Di na sila gumagalaw, kaya itinapon ko sa kubeta
para makita kung lalangoy pa.
Lumubog sila.
Kaya naisip kong patay na sila, at itinago sa kahon sa ilalim ng kama.
Tapos nangamoy sila, kaya inilagay ko sa freezer.
At naalala kong nagluto si mama ng isda para sa hapunan
at ayaw kong kumain dahil nagulat ako,
naisip kong kinakain natin ang mga kaibigan ko.
Bakit?
Hindi ko alam 'yon. Bakit 'di mo sinabi?
Wala ka yata no'n.
May ginagawa ka sa Morocco.
O baka kauuwi mo lang.
Hindi ko alam.
Hindi na mahalaga 'yon.
Kung may makita kayong bomba sa loob ng airport,
pakidala ito sa information booth.
Salamat sa inyong konsiderasyon.
Pakiiwasan ang pagliko sa kaliwa.
Hello, sir.
Pakialis ang salamin, sir.
-Ano'ng dahilan ng biyahe n'yo? -Dito kami nakatira.
Hindi, 'di kayo rito nakatira.
Fingerprints.
Oo. Dito kami nakatira.
Mamamahayag ako at dito kami nakatira.
Hindi kayo rito nakatira, sir.
Mayro'n kang O-1 visa. Please tumingin ka sa kamera.
Oo, may O-1 visa ako dahil nagtatrabaho at nagbabayad ako ng tax dito.
-Kaya dito ako nakatira. -Fingerprints.
Hindi, sir, 'di mo pwedeng sabihin 'yan.
Tingnan mo ang mukha ko, baka makilala mo ako…
Nag-iingles kami.
Tama na, Pa.
Ano'ng pangalan mo?
-Excuse me? -Ang pangalan mo.
Pa, tama na.
-Alisin mo ang kamay mo, sir. -Gusto kong makausap ang supervisor mo.
Hindi na kailangan.
Ah, "Hindi na kailangan."
Puwede na kayong umalis.
Susunod.
Lintik. Sige na.
Tayo na.
WELCOME SA USA
Excuse me?
-Ikaw ba ang supervisor? -Oo, ako.
Walang galang ang tao n'yong 'yon.
15 taon na akong nakatira rito,
at sabi niya wala akong karapatang sabihing dito ako nakatira.
Nakakadismaya.
-Ano'ng status n'yo rito, sir? -May O-1 visa ako.
Pwedeng sabihing tagarito kayo.
Kung siya ang haharap para sa bansang 'to, dapat aksyunan mo 'yan.
Ipinahiya niya ako.
Sorry sa nangyari, sir. Ako ang bahala.
Dapat mag-sorry ang lokong 'yon.
-Galit ang taong 'to. Ipinahiya mo siya. -Hindi ako nambastos.
-Agresibo siya. -Dapat siyang humingi ng pasensya.
-Sir, ako ang bahala. -Hindi, humingi ka ng pasensya.
Ano'ng nangyari? Pa, tama na.
Dapat sabihin ng taong 'to na tagarito tayo.
-Hindi ka tagarito, sir. -Ano'ng sinabi mo?
-Patakaran 'yon dito. -Anong patakaran?
Ang taong 'to ay may O-1 visa, at ang pamilya niya, O-3.
Tagarito nga sila.
-Narinig mo 'yon? -Mag-sorry ka sa kanila.
Hindi, 'di sila tagarito. Hindi sila Amerikano.
Ikaw ano ka? Mexican, Chinese, o lintik na Swedish?
-Sir. -Dito ako lumaki. Dito ako nag-aral.
-Tagarito kami, sa ayaw o sa gusto mo. -Awatin mo ang anak mo.
Hindi ako titigil!
Dapat manahimik at gumalang siya.
Nakakasawa, ganito na mula no'ng bata ako sa bansang 'to.
Okay, kung 'yan ang gusto n'yo, sige.
-Hoy, tumingin ka sa amin. -'Di dapat ganyan makipag-usap.
Nag-e-Espanyol ka, 'di ba? Mas Mexicano ka kaysa sa 'kin.
'Di ko maintindihan.
Natatakot kang malaman nilang Mexicano ka?
Amerikano ako.
Kontinente ang Amerika, gago. Amerikano rin kami.
Pati pangalan, ninakaw.
-Nakakaintindi siya. -'Di siya nag-sorry.
-Humingi ka na ng pasensya. -Mag-sorry ka.
-Mag-sorry ka.
-Mag-sorry ka! -'Wag mo akong hawakan!
-Sige na! -'Wag mo 'ko hawakan!
Sabihin mo na!
Mag-sorry ka! Sige na!
-Ang ganda ng bahay n'yo. -Salamat, sir.
Ah, welcome. Salamat. Have a good day.
Lorenzo, dalhin mo ang maleta mo!
Okay.
Masakit ang ulo ko. Maglalakad-lakad muna ako.
Halika. Magpahinga ka sandali.
Tingnan natin kung maaayos ang nakabusangot mong mukha.
'Di pwedeng pumunta sa seremonya na ganyan ang hitsura.
Paniniwalain nila kayong Amerikano si Hesukristo.
Kasinungalingan 'yon.
Hindi Amerikano si Hesus. Kayumanggi si Hesus!
Sa katunayan, siya ay Palestinian.
Excuse me, sir?
Welcome sa biyahe ng Metro Expo Line.
Ang huling destinasyon ng tren ay
sa istasyon sa bayan ng Santa Monica.
Ang susunod na babaan ay sa istasyon ng Expo Park/USC.
'Wag, hayaan mo sila.
Hayaan mo ako, Lola.
Please lumayo sa pintuan. Magsasara na ang pintuan.
Darating na sa 7th Street/Metro Center sa bayan ng LA.
Ito na ang huling titigilan ng tren.
Paki-check…
Shit.
Sir…
Okay ka lang?
Sir?
Okay ka lang, mister?
Kailangan mo ng tulong?
Matutulungan ba kita, sir?
'Di kita maintindihan.
'Di kita maintindihan, sir.
Sir?
Hindi kita maintindihan.
Juan!
911?
Good evening.
Proud akong nandito ako ngayong gabi,
bilang kinatawan ng tatay at pamilya ko.
Pinakamalungkot sa buhay ko ang mga nagdaang araw,
pero pinili kong ipagmalaki ito at maging masaya.
Babasahin ko ang speech ng tatay ko.
Dala niya ito.
Mahal kong mga kasama sa American Society of Journalists…
Iyon lang.
Hindi natutuwa ang tatay ko sa atensyon.
May nagsabing na-stroke siya para iwasan ang seremonya.
Malamang patawa-tawa siya habang naka-coma.
Mahal ni Silverio Gama ang California.
Pinili niyang dito manirahan sa loob ng 20 taon.
Pinili niyang palakihin kami rito ni Lorenzo.
Siguradong ipinagmamalaki niya na ang bansang itinuring niyang tahanan
ay bibigyan siya ng karangalan.
Na-miss niya rin ang Mexico sa bawat araw ng buhay niya.
Bago natin panoorin ang video ng kasamahan at kaibigan niyang si Martin Solis,
na inihanda para sa gabing ito,
hihilingin ko sa inyo
na bigyan natin ng masigabong palakpakan
ang tatay ko, ang pararangalan ngayong taon,
si Silverio Gama.
Sige, lakasan n'yo pa!
Lakasan n'yo pa!
Normal ba 'yan?
-Ang ano? -Iyong tunog. Normal ba 'yan?
Oo, normal 'yan.
Basa na ang sapin.
Basa na siya.
Baka puno na ang bag. Nakalimutan siguro nilang palitan.
Tatawag ako ng nurse.
May pagbabago ba, Dok?
Wala. Maghintay lang tayo.
May pagdurugo sa isang lobe.
-Medyo matatagalan 'to. -Gaano katagal?
Hindi ko alam.
Tingin mo, nandito siya ngayon?
Naririnig kaya niya tayo?
Siguradong nandito siya.
Pero puwede ring wala.
Misteryo ang coma, Camila.
Ano'ng nangyayari sa mata niya?
Reflex 'yan.
Parang pinipisil niya 'pag hawak ko ang kamay niya.
Kahapon nagpatugtog kami ng musika
at mga record no'ng bata pa kami,
at medyo lumuha siya.
Silverio, naririnig mo ba ako?
Nasaan ka?
Alam kong naririnig mo ako.
Nakita mo 'yong remote control?
Hindi.
…ang pinakapinag-usapan sa likod ng kamera ay ang revolutionary sale.
Wala man lang tumulong sa kanya.
Siya ang huling pasahero sa huling istasyon.
Nakita ng babaeng tagalinis.
Ang kababayan nating si Refugio Dominguez.
Hello, Refugio.
-Hi. -Sinikap namin siyang makapanayam ngayon.
Masaya kaming makausap ka.
Salamat sa pakikipanayam. Ikwento mo ang nangyari.
Naglilinis ako ng tren gaya ng lagi kong ginagawa, at nakita kong may tao.
Akala ko may lasing, dahil madalas ang gano'n dito.
Pero may nakita akong isda sa sahig.
Kumusta ang pakiramdam mo?
Mukhang pagod ka.
Payapa.
Kalmado.
Ano'ng ginagawa ni Papa sa tren sa Santa Monica?
Gusto niyang maramdamang Mexicano siya.
Pero sa dami ng nakapaligid na Mexicano, sumabog ang ulo niya.
Loko ka.
May kakaibang nangyari sa kwarto namin sa LA no'ng nakaraan.
Nakadapa akong natutulog
at parang may humawak at humila sa paa ko.
Basta na lang akong hinila pataas. Wala akong magawa.
Parang totoo 'yong panaginip.
Nangyari 'yon no'ng na stroke si Silverio.
Salamat sa pagdadala sa kanya sa Mexico.
Uy, Pa!
Uy, Pa! Ano'ng pamagat no'ng kanta?
Hindi ko maalala pero gusto ko 'yon.
Lagi kang ganyan.
May kukunin ka, tapos 'di mo na maaalala.
Pero Ma, lagi n'yong sinasayaw ni Papa 'yong kanta.
Anak, boring ang papa mo noon.
Ayaw niyang sumayaw, 'yon naman ang paborito ko.
Hindi nagsasayaw ang lalaki.
Gusto ko lang manood ng TV sa bahay,
tapos kung saan-saan mo 'ko dinala.
Gusto ko lang naman mapanood ang wakas ng pelikula.
Okay, Ma, pero may makakapagsabi ba ng pamagat no'ng kanta?
Ano'ng sinasabi mo?
'Tol, naaalala mo ba ang pamagat no'ng kantang
sinisipol ni Papa no'ng bata tayo?
Saan mo kami dinala, 'tol?
Wala siyang sinipol sa 'king ranchera.
'Wag ka nang aalis ulit, negro.
Bumalik ka.
Aalis ka nang 'di mo man lang ako isinasama sa pelikula mo.
Kahit man lang ekstra.
Tuloy lang!
-Saan kayo galing? -Sa North!
Galing impyerno, pero 'di nila alam na sa impyerno sila nabubuhay.
Saan n'yo siya dadalhin?
Sa South. Gamitin natin 'to para buhayin ulit siya.
Mabubuo niya ulit ang sarili niya.
Hayaan nating tingnan ng mundo ang south!
Paano mo malalaman kung tama ang direksyon?
Pa!
Lorenzo!
Doon kayo sa kabila!
Hindi, Pa!
Sasama kami sa 'yo!
Bumalik kayo!
Hindi kayo pwede rito!
At ikaw?
Magkita tayo pagbalik ko!
Kailan 'yon?
Kailan?
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni: Ignacio Reyes